
چرا بعد از شرط ها باید تابع یاد بگیریم ؟
در ترم اول ، هنرجویان با الگوریتم ، متغیر و حلقه ها آشنا شدند .
در ترم دوم ، یاد گرفتند با استفاده از شرط ها (if) برنامه های هوشمند بسازند .
اما هنوز یک مشکل وجود دارد…
اگر برنامه بزرگ تر شود چه ؟
اگر بخواهیم یک کار را چند بار در بخش های مختلف برنامه انجام دهیم چه ؟
آیا باید هر بار همان کد ها را تکرار کنیم ؟
آموزش مفهوم تابع در پایتون با دستور def
تابع در پایتون چیست ؟
تابع (function) یعنی یک بخش مشخص از برنامه که یک کار خاص انجام می دهد.
به زبان ساده تر :
تابع یعنی تقسیم کار .
در زندگی روزمره هم تقسیم کار داریم :
● یک نفر آشپزی می کند
● یک نفر خرید می کند
● یک نفر نظافت انجام می دهد
هر فرد یک وظیفه مشخص دارد.
در برنامه نویسی هم تابع دقیقاً همین کار را انجام می دهد .
در تابع مسئول انجام یک وظیفه مشخص است .
چرا یادگیری تابع مهم است ؟
یادگیری تابع یکی از مهم ترین مراحل ورود به برنامه نویسی حرفه ای است .
مزایای استفاده از تابع :
● جلوگیری از تکرار کد
● خواناتر شدن برنامه
● منظم شدن ساختار پروژه
● ساده تر شدن عیب یابی
● امکان استفاده مجدد از کد
اگر هنرجو مفهوم تابع را درست درک کند ، قدم بزرگی به سمت حرفه ای شدن برداشته است .
ساختار تابع در پایتون با def
در پایتون برای تعریف تابع از کلمه کلیدی def استفاده می کنیم .
در ترم سوم ، هنرجویان یاد می گیرند:
● چگونه یک تابع تعریف کنند
● چگونه آن را صدا بزنند
● چگونه ورودی به تابع بدهند
● چگونه خروجی دریافت کنند
آن ها درک می کنند که تابع مانند یک « ماشین کوچک » است که ورودی می گیرد و خروجی تولید می کند .
مفهوم تقسیم کار در برنامه نویسی
یکی از اهداف اصلی ترم سوم ، آموزش مفهوم « تقسیم کار » است .
وقتی یک برنامه بزرگ نوشته می شود ، اگر همه دستورات پشت سر هم نوشته شوند :
● برنامه شلوغ می شود
● فهم آن سخت می شود
● پیدا کردن خطا دشوار می شود
اما اگر برنامه به چند تابع تقسیم شود :
● هر بخش مسئول یک کار است
● برنامه منظم تر می شود
● مدیریت پروژه آسان تر می شود
این همان مهارتی است که در پروژه های بزرگ نرم افزاری استفاده می شود .
مثال ساده از کاربرد تابع
فرض کنید می خواهیم یک شکل خاص را چند بار رسم کنیم .
به جای اینکه هر بار تمام دستورات را دوباره بنویسیم ، یک تابع تعریف می کنیم و هر زمان نیاز داشتیم آن را اجرا می کنیم .
اینجا هنرجو متوجه می شود که :
تابع باعث صرفه جویی در زمان و انرژی می شود .
آموزش پارامتر در تابع
در این مرحله ، هنرجویان با مفهوم پارامتر (ورودی تابع) آشنا می شوند .
پارامتر یعنی اطلاعاتی که به تابع داده می شود تا کار خود را انجام دهد .
برای مثال :
● اندازه شکل
● رنگ
● تعداد تکرار
این بخش باعث می شود هنرجو درک کند که تابع می تواند انعطاف پذیر باشد و رفتارهای مختلفی داشته باشد.
خروجی گرفتن از تابع ( Return)
یکی از مهم ترین بخش های ترم سوم، آموزش خروجی گرفتن از تابع است .
تابع فقط اجرا نمی شود ؛ می تواند نتیجه ای تولید کند .
برای مثال :
● جمع دو عدد را محاسبه کند
● مساحت یک شکل را برگرداند
● نتیجه یک بررسی منطقی را اعلام کند
این مرحله ذهن هنرجو را به سمت ساخت برنامه های واقعی تر هدایت می کند .
ترکیب تابع با شرط و حلقه
در ترم سوم ، مفاهیم قبلی کنار گذاشته نمی شوند؛ بلکه با تابع ترکیب می شوند.
هنرجو یاد می گیرد که :
● داخل تابع از حلقه for استفاده کند
● درون تابع شرط if قرار دهد
● برنامه های چند مرحله ای بسازد
این ترکیب باعث می شود برنامه ها ساختارمند و حرفه ای تر شوند .
استفاده از تابع در پروژه های گرافیکی با Turtle
یکی از جذاب ترین بخش های این ترم، استفاده از تابع در پروژه های گرافیکی است .
برای مثال :
● تعریف تابع رسم ستاره
● تعریف تابع رسم گل
● تعریف تابع تغییر رنگ
● ساخت الگو های تکراری با ترکیب حلقه و تابع
در این مرحله هنرجو به این درک می رسد که می تواند ابزارهای شخصی خودش را بسازد.
ساختار آموزشی ترم سوم
جلسه اول : آشنایی با مفهوم تقسیم کار
● مثال های روزمره
● چرا برنامه ها باید تقسیم شوند
جلسه دوم : تعریف تابع با def
● ساختار پایه
● صدا زدن تابع
جلسه سوم : پارامترها
● ورودی گرفتن
● تغییر رفتار تابع
جلسه چهارم : خروجی گرفتن با return
● برگرداندن نتیجه
● استفاده از خروجی در بخش های دیگر برنامه
جلسه پنجم : ترکیب تابع با شرط و حلقه
● ساخت برنامه های چند مرحله ای
جلسه ششم : پروژه عملی
● طراحی پروژه گرافیکی کامل با چند تابع
پروژه های عملی ترم سوم
برای تثبیت یادگیری ، پروژه های متنوع طراحی شدند :
● ساخت ماشین حساب با توابع جداگانه
● طراحی برنامه محاسبه مساحت اشکال
● ساخت سیستم امتیازدهی
● رسم اشکال پیچیده با توابع مختلف
● طراحی برنامه چند بخشی با تقسیم وظایف
این پروژه ها باعث می شوند هنرجو :
● ساختارمند فکر کند
● کد های تمیز تر بنویسد
● اعتماد به نفس بیشتری پیدا کند
● برای ورود به پروژه های بزرگ تر آماده شود
چرا یادگیری تابع پایه ورود به برنامه نویسی حرفه ای است؟
در پروژه های واقعی :
● هزاران خط کد وجود دارد
● چندین برنامه نویس همزمان کار می کنند
● هر بخش مسئول یک وظیفه مشخص است
اگر مفهوم تابع و تقسیم کار درست درک نشده باشد ، مدیریت چنین پروژه هایی غیرممکن می شود .
ترم سوم در واقع پلی است بین آموزش مقدماتی و ورود به سطح حرفه ای .
مهارت هایی که هنرجو در ترم سوم کسب می کند
پس از پایان این ترم ، هنرجو :
● مفهوم تقسیم کار در برنامه نویسی را درک می کند
● می تواند توابع مختلف تعریف کند
● از پارامتر استفاده کند
● خروجی تولید کند
● برنامه های ساحتارمند بنویسد
● کد های تکراری را حذف کند
این مهارت ها پایه ورود به مباحث پیشرفته تر هستند .
ارتباط تابع با آینده برنامه نویسی
مفهوم تابع در تمام حوزه های برنامه نویسی استفاده می شود :
● توسعه وب
● طراحی اپلیکیشن
● هوش مصنوعی
● بازی سازی
● تحلیل داده
تقریباً هیچ برنامه حرفه ای بدون استفاده از تابع نوشته نمی شود .
تفاوت هنرجوی ترم سوم با مبتدیان
هنرجویی که تابع را درک کرده :
● فقط کد نمی نویسد
● ساختار طراحی می کند
● برنامه را مهندسی می کند
● قبل از نوشتن ، فکر می کند چگونه تقسیم بندی انجام دهد
این همان تفاوت میان برنامه نویس مبتدی و برنامه نویس در حال رشد است .
آیا یادگیری تابع سخت است ؟
اگر به صورت خشک و تئوری آموزش داده شود ، ممکن است پیچیده به نظر برسد .
اما در این دوره :
● آموزش مرحله به مرحله است
● مثال ها ساده و کاربردی هستند
● پروژه ها جذاب طراحی شدند
● مفاهیم با زبان ساده بیان می شوند
به همین دلیل هنرجو بدون استرس ، یکی از مهم ترین مفاهیم برنامه نویسی را یاد می گیرد .
جمع بندی:
ترم سوم آموزش پایتون نقطه ورود به دنیای برنامه نویسی ساختارمند است .
در این مرحله هنرجو یاد میگیرد :
● چگونه برنامه را به بخش های کوچک تقسیم کند
● با استفاده از def تابع تعریف کند
● ورودی و خروجی مدیریت کند
● کد های تکراری را حذف کند
● پروژه های حرفه ای تر بسازد
اگر ترم اول پایه الگوریتم بود و ترم دوم پایه تصمیم گیری ترم سوم پایه مهندسی کردن برنامه است .
واین دقیقاً همان مهارتی است که یک برنامه نویس واقعی به آن نیاز دارد .


